فواید ویتامین A

1397/08/28  Jillian Levy, Dr.Axe, 25th of may 2018
در این مقاله به فواید ویتامین A

دریافت ویتامین A کافی، که هم یک ویتامین مهم محلول در چربی و هم یک آنتی‌اکسیدان قوی است، در حفظ سلامت کلی بسیار حیاتی است. این ویتامین نه تنها در سلامت و شفافیت پوست نقش دارد، بلکه عاملی کلیدی در پیشگیری از بیماری، ایمنی بدن و حتی سلامت استخوان است.

کمبود این ویتامین حیاتی می‌تواند عواقب بسیار ترسناکی، از شب‌کوری گرفته تا فلس‌دار شدن پوست و عقب‌افتادگی رشد، به دنبال داشته باشد. با این حال، برقراری تعادل هم به همان اندازه مهم است، چراکه زیاده‌روی در مصرف مکمل‌ها می‌تواند به مسائلی جدی مثل نقایص مادرزادی و مشکلات کبد بینجامد.

می‌پرسید ویتامین A چه کار می‌کند و چگونه می‌توان دانست که مقدار مناسبی از آن در رژیم غذایی‌تان وجود دارد؟ در این مطلب آنچه لازم است راجع به این ریزمغذی ضروری و نحوه‌ی اثر آن بر سلامت بدانید آورده شده. به علاوه خوراکی‌های اصلی حاوی ویتامین A را هم آورده‌ایم.

ویتامین A چیست؟

ویتامین A یک ویتامین محلول در چربی است که به عنوان آنتی‌اکسیدانی قوی نیز در بدن عمل می‌کند. این ویتامین نقشی حیاتی در حفظ بینایی، عملکرد عصبی، سلامت پوست و... دارد. این ماده هم مثل آنتی‌اکسیدان‌های دیگر، با مقابله با آسیب رادیکال‌های آزاد، باعث کاهش التهاب می‌شود.

ویتامین A به دو شکل اصلی یافت می‌شود: ویتامین A فعال (که به آن رتینول هم می‌گویند و به استرهای رتینیل تبدیل می‌شود) و بتا-کاروتن. منبع رتینول، غذاهای حیوانی است و یک جور ویتامین A «پیش‌ساخته» است که بدن می‌تواند آن را به طور مستقیم استفاده کند. نوع دیگر، که از میوه‌ها و سبزیجات رنگارنگ به دست می‌آید، شکل کاروتنوئیدهای پروویتامین است. بتا-کاروتن و دیگر انواع کاروتنوئیدها که در محصولات گیاهی یافت می‌شوند، اول باید به شکل رتینول (فرم فعال ویتامین A) درآیند تا بدن بتواند آنها را به کار بگیرد. شکل دیگری از ویتامین A، پالمیتات است که معمولاً به شکل کپسول می‌باشد.

خب ویتامین A به چه دردی می‌خورد؟ مطالعات مکرراً نشان داده‌اند که آنتی‌اکسیدان‌هایی مثل ویتامین A برای حفظ سلامت و طول عمر بسیار مهم هستند. این مواد برای سلامت چشم فایده دارند و ایمنی و رشد سلولی را ارتقا می‌بخشند. متخصصان تغذیه و پزشکان توصیه می‌کنند که برای بهره‌وری از فایده‌ی حداکثری، آنتی‌اکسیدان‌ها در درجه‌ی اول و تا جای امکان به جای مصرف مکمل‌های ویتامینی، با خوردن رژیم متعادل پر از میوه، سبزیجات و غذاهای کامل  دریافت شوند.

فواید ویتامین A

  1. محافظت از سلامت چشم
  2. تقویت ایمنی
  3. تخفیف التهاب
  4. درخشان نگه داشتن پوست
  5. حاوی مواد ضد سرطان
  6. ارتقای سلامت استخوان
  7. کاهش کلسترول
  8. بهبود تولید مثل و تکامل
  9. تقویت ترمیم بافتی
  10. پیشگیری از سنگ‌های ادراری

 

  1. محفاظت از سلامت چشم

یکی از شناخته‌شده‌ترین فواید ویتامین A، توانایی بهبود بینایی و سالم نگه‌داشتن چشم‌ها است. دلیل آنست که ویتامین A یکی از اجزای حیاتی ملکول رودوپسین است که در هنگام تابیدن نور بر شبکیه فعال می‌شود و پیامی به مغز می‌فرستد که به بینایی منجر می‌شود. بتا-کاروتن در پیشگیری از اضمحلال ماکولار، یکی از اصلی‌ترین علل کوری در کهنسالی، نقش دارد.

در واقع مطالعه‌ای که در ژورنال Archives of Ophtalmology منتشر شد، نشان داد که افراد مستعد این بیماری که به صورت روزانه مولتی‌ویتامینی حاوی ویتامین A، ویتامین C، ویتامین E، روی و مس مصرف می‌کردند، در طی یک بازه‌ی شش‌ساله، ۲۵ درصد کمتر از دیگران در معرض خطر ابتلا به اضمحلال ماکولار بودند.

  1.  تقویت ایمنی

ویتامین A نقش بی‌بدیلی در سلامت دستگاه ایمنی دارد و ممکن است برای دور ماندن از امراض و عفونت‌ها مفید باشد. بنا بر یک بازبینی که در بالتیمور انجام شد، کمبود این ویتامین کلیدی می‌تواند به تضعیف ایمنی و حتی تغییر عملکرد سلول‌های ایمنی بینجامد.

باور بر آنست که کمبود ویتامین A باعث انسداد بازسازی سدهای مخاطی می‌شود. این امر آسیب‌پذیری نسبت به عفونت‌ها را افزایش می‌دهد. جالب آنست که یک مطالعه‌ی ۲۰۱۴ که در کلمبیا انجام شد تخمین زد که دادن مکمل‌های ویتامین A به ۱۰۰ هزار کودک می‌تواند با کاهش بروز بیماری‌های جدی مثل اسهال و مالاریا باعث صرفه‌جویی در هزینه‌های پزشکی به میزان بیش از ۳۴۰ میلیون دلار شود.

  1. تخفیف التهاب

بتا-کاروتن‌ها مثل آنتی‌اکسیدانی قوی در بدن عمل می‌کنند و در عین انسداد التهاب، به کاهش تجمع رادیکال‌های مضر آزاد و پیشگیری از آسیب اکسیداتیو سلول‌ها کمک می‌کنند.

اثرات ضد التهابی ویتامین A و بتا-کاروتن می‌تواند اثرات فراگیری بر وجوه مختلف سلامت بگذارد؛ چرا که منشأ بسیاری از بیماری‌های مزمن، از سرطان گرفته تا بیماری قلبی و دیابت، التهاب است. به علاوه کاهش سطح التهاب با کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های اضمحلال دستگاه عصبی (نورودژنراتیو)، مثل آلزایمر و پارکینسون ارتباط دارد و در عین حال باعث بهبود بیماری‌های التهابی مثل آرتریت روماتوئید و بیماری کرون می‌شود.

  1. درخشان نگه داشتن پوست

ویتامین A را به خاطر خواص بهبوددهنده‌ی پوست قوی‌اش می‌شناسند و اغلب توسط متخصصین پوست هم برای مبارزه با آکنه و هم چین و چروک تجویز می‌شود. مطالعه‌ای از بخش بیماری‌های پوست دانشکده‌ی پزشکی دانشگاه میشیگان حتی نشان داد که مالیدن موضعی رتینول به پوست باعث بهبود چشمگیر خطوط ریز و چین‌ها می‌شود و می‌تواند توانایی پوست برای مقاومت در برابر آسیب‌ها را افزایش دهد.

ویتامین A، به سبب متعلقات ضد التهابی‌اش، مثل رتین‌آلدئید، ممکن است در درمان گستره‌ی وسیعی از نگرانی‌های پوستی هم مفید باشد. در واقع، مطالعات نشان می‌دهند که رتینوئیدها ممکن است در درمان برخی عارضه‌های رایج پوستی مثل پسوریازیس، اگزما و آکنه مفید باشند.

  1. حاوی مواد ضد سرطان

با افزایش تحقیقاتی که بین آنچه فرد می‌خورد و خطر ابتلا به سرطان، پیوندی قوی را نشان می‌دهند، نباید از این گفته تعجب کرد که افزایش مصرف غذاهای حاوی ویتامین A می‌تواند به حفاظت از بروز سرطان کمک کند. بنا بر یک بازبینی که در ژورنال BioMed Research International منتشر شد، در مطالعات آزمایشگاهی نشان داده شده که رتینوئیدها رشد سلول‌های سرطان پوست، مثانه، پستان، پروستات و ریه را متوقف می‌کنند.

دز بالای رتینوئیک اسید می‌تواند برای سلول‌ها سمی باشد، برای همین بهترین راه برای جلوگیری یا سرکوب پیشرفت سرطان در طول زمان، گنجاندن این ماده در منابع غذایی رژیم است. به علاوه، به یاد داشته باشید که همیشه بیشتر به معنای بهتر نیست، بنا بر این برای بهره‌وری حداکثری از فواید این ماده برای سلامتی، باید میزان مصرف را تعدیل کنید.

  1. ارتقای سلامت استخوان

اکثر ما از رابطه‌ی بین سلامت استخوان و موادی مثل کلسیم و ویتامین D آگاهیم، اما آیا می‌دانستید که ویتامین A نیز در رشد استخوان نقشی حیاتی دارد؟

با این حال، باید تعادل دقیق ویتامین A رعایت شود، چراکه هم کمبود و هم ازدیاد این ویتامین مهم با به خطر افتادن سلامت استخوان در ارتباط هستند. یک مطالعه که در مؤسسه‌ی علوم کهنسالی و سالمندان دانشگاه پروجای ایتالیا انجام شد، حتی نشان داد که سطح رتینول پلاسما در زنان مسنی که استئوپروز (پوکی‌ استخوان) داشتند در مقایسه با گروه کنترل به طرز معنی‌داری پایین‌تر بود. به علاوه نتایج نشان داد که مقادیر کم رتینول با کاهش تراکم معدنی استخوان ران در ارتباط هستند.

  1. کاهش کلسترول

کلسترول یک ماده‌ی چربی‌مانند و مومی است که در تمام بدن وجود دارد. بدن برای عملکرد صحیح به کلسترول نیاز دارد زیرا این ماده در ساخته شدن هورمون‌ها نقش دارد و بنیاد غشای سلولی را شکل می‌دهد. با این حال مقادیر بیش از حد کلسترول می‌تواند در عروق خونی تجمع یافته و با سخت و باریک کردن آنها، خطر بیماری قلبی را افزایش دهد.

اگرچه مطالعات انسانی محدود هستند، برخی تحقیقات نشان می‌دهند که دریافت ویتامین A کافی در رژیم غذایی ممکن است به کاهش طبیعی کلسترول برای مطلوب‌سازی سلامت قلب کمک کند. مثلاً یک مدل حیوانی در کشور برزیل نشان داد که دادن مکمل بتا-کاروتن به مدت شش هفته به موش‌ها توانست سطح کلسترول کل خون آنها را به طرز معنی‌داری کاهش دهد.

  1. بهبود تولید مثل و تکامل

ویتامین A در رشد و تکامل در هر برهه‌ای از زندگی نقش بسیار مهمی دارد، اما برای خانم‌ها به طور ویژه یکی از بهترین ویتامین‌ها در نظر گرفته می‌شود. کمبود این ویتامین کلیدی با عملکرد سرکوب‌شده‌ی ایمنی، مرگ و میر بیشتر و حتی خطر انتقال HIV-1 از مادر باردار به کودک، پیوند داده شده است.

انجمن متخصصین اطفال امریکا ویتامین A را به عنوان یکی از مهم‌ترین ریزمغذی‌های دوران بارداری، علی‌الخصوص در زمینه‌ی عملکرد ریوی و بلوغ، فهرست می‌کند. بتا-کاروتن نیز در پیشگیری از اختلالات تکاملی در زنان باردار یا شیرده، حیاتی پنداشته می‌شود.

  1. تقویت ترمیم بافتی

برای ترمیم بافت و بازسازی سلولی، دریافت کافی ویتامین A در رژیم غذایی نقش کلیدی دارد. علاوه بر اینکه این ویتامین برای ارتقای سلامت پوست حیاتی است، برخی شواهد حتی می‌گویند که این ویتامین می‌تواند در ترمیم زخم هم کمک کند.

مثلاً مطالعه‌ای که در ژورنال Dermatologic Surgery منتشر شد و حاصل کار بخش بیماری‌های پوست کالج پزشکی دانشگاه درکسل در فیلادلفیا بود، نشان داد که پیش‌درمانی با رتینوئیدها باعث بهبود ترمیم زخم پس از عمل‌های بازپوشانی صورت می‌شود. یک مدل حیوانی که در Journal of Nutrition منتشر شد، به طور مشابهی نتیجه گرفت که استفاده از اشکال مختلف ویتامین A در رژیم غذایی باعث افزایش قدرت زخم پس از جراحی در موش‌ها می‌شود.

  1. پیشگیری از سنگ‌های ادراری

اگر تجربه‌ی سنگ‌های ادراری را داشته باشید، می‌دانید که چه‌قدر می‌توانند دردناک باشند. سنگ‌های ادراری معمولاً در کلیه‌ها شکل می‌گیرند و بعد آهسته در حالب‌ها یا مثانه بزرگ می‌شوند و رشد می‌کنند. آنها می‌توانند باعث ایجاد علائمی مثل تکرر ادرار، درد شکمی، ناراحتی و هماچوری (ادرار خونی) شوند. سنگ‌ها اگر درمان نشوند می‌توانند باعث ایجاد عفونت و عوارضی شوند و حتی ممکن است در برخی موارد به مداخله‌ی جراحی نیاز پیدا کنند.

برخی تحقیقات نشان می‌دهد که ویتامین A ممکن است در پیشگیری از سنگ‌های ادراری کمک کند. در واقع، یک مطالعه که از جانب مؤسسه‌ی ملی بخش تغذیه‌ی بیوفیزیک هند انجام شد، به بررسی رابطه‌ی بین سطح ویتامین A و تشکیل سنگ ادراری در کودکان پرداخت و نتیجه گرفت که در ادرار افرادی که ویتامین Aی کمتری دارند، سطح کریستال‌های کلسیم اگزالات بالاتر است که این قضیه نشان‌دهنده‌ی استعداد بیشتر برای تشکیل سنگ ادراری است.

فواید ویتامین A

در این مقاله به فواید ویتامین A

نظرات کاربران
ارسال نظر